# Słownik pojęć

Wyjaśnienie terminów używanych w KSeFce i na fakturach.

## KSeF

**Krajowy System e-Faktur** — centralny system Ministerstwa Finansów do wystawiania, przesyłania i przechowywania faktur w formie elektronicznej. Od 2026 roku obowiązkowy dla podatników VAT w Polsce.

## UPO

**Urzędowe Poświadczenie Odbioru** — elektroniczne potwierdzenie, że faktura została przyjęta przez KSeF. Zawiera numer KSeF nadany fakturze.

## FA(3)

Format pliku XML, w którym faktury są przesyłane do KSeF. Definiuje strukturę danych faktury — pola, pozycje, adnotacje. "3" oznacza wersję schematu.

## NIP

**Numer Identyfikacji Podatkowej** — 10-cyfrowy numer przypisany firmom i osobom prowadzącym działalność gospodarczą w Polsce. Służy do identyfikacji podatkowej.

## IDWew

**Identyfikator wewnętrzny** — dodatkowy identyfikator jednostki podrzędnej firmy (np. działu urzędu) w KSeF, w formacie `NIP-XXXXX` (NIP firmy plus myślnik i 5 cyfr, np. `1234567890-00001`). Pozwala adresować faktury do konkretnej jednostki (pole "Podmiot3") oraz logować się do KSeF w kontekście tej jednostki — patrz [Logowanie jako jednostka podrzędna (IDWew)](https://ksefka.com/docs/synchronizacja-ksef).

## PESEL

Jedenastocyfrowy numer ewidencyjny osób fizycznych w Polsce. Używany jako identyfikator na fakturach dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej.

## NRB

**Numer Rachunku Bankowego** — 26-cyfrowy numer konta bankowego w polskim systemie bankowym. Na fakturze pojawia się jako numer rachunku do przelewu.

## IBAN

**International Bank Account Number** — międzynarodowy format numeru konta bankowego. W Polsce zaczyna się od "PL" i zawiera 26 cyfr NRB. Używany w transakcjach zagranicznych.

## SWIFT/BIC

Kod identyfikujący bank w systemie międzynarodowym. Składa się z 8 lub 11 znaków (np. BREXPLPW). Wymagany przy przelewach zagranicznych.

## PKWiU

**Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług** — system kodów opisujących rodzaj towaru lub usługi. Na fakturze podawany opcjonalnie przy pozycjach, np. 62.01.11 (usługi programistyczne).

## GTU

**Grupa Towarowa** — oznaczenie od GTU_01 do GTU_13 stosowane w plikach JPK_VAT. Określa kategorię towaru lub usługi dla celów sprawozdawczych, np.:

- GTU_01 — napoje alkoholowe
- GTU_12 — usługi niematerialne (doradcze, księgowe, prawne)
- GTU_13 — usługi transportowe i magazynowe

## CN

**Combined Nomenclature** (Nomenklatura Scalona) — międzynarodowy system kodów celnych opisujących towary. Wymagany na fakturach dla towarów podlegających akcyzie lub w handlu zagranicznym.

## Kurs NBP

Kurs wymiany walut publikowany przez **Narodowy Bank Polski**. Na fakturach w walutach obcych wymagany jest przelicznik na PLN. KSeFka może pobierać kurs automatycznie z tabel NBP.

## Certyfikat KSeF

Plik cyfrowy (w formacie .crt + .key) wydawany przez Ministerstwo Finansów. Uzyskuje się go na portalu KSeF za pomocą podpisu kwalifikowanego lub profilu zaufanego. Są dwa rodzaje certyfikatów: **Uwierzytelnienie w systemie KSeF** — wymagany do wystawiania i odbioru faktur online, oraz **Podpis linku do weryfikacji wystawcy** — opcjonalny, potrzebny do trybu offline.

## Mechanizm podzielonej płatności

Inaczej **split payment** — sposób regulowania faktur VAT, w którym kwota netto trafia na rachunek bieżący sprzedawcy, a kwota VAT na dedykowany rachunek VAT. Obowiązkowy dla transakcji powyżej 15 000 zł dotyczących towarów i usług z załącznika nr 15 ustawy o VAT.

## Odwrotne obciążenie

Mechanizm, w którym obowiązek rozliczenia VAT przechodzi ze sprzedawcy na nabywcę. Stosowane w określonych transakcjach (np. handel metalami, usługi budowlane z podwykonawcą). Na fakturze oznaczone adnotacją "odwrotne obciążenie".

## Procedura marżowa

Sposób opodatkowania, w którym VAT naliczany jest od marży (różnicy między ceną zakupu a sprzedaży), a nie od pełnej kwoty. Stosowana w sprzedaży towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich oraz usług turystycznych.

## Samofakturowanie

Sytuacja, w której to nabywca wystawia fakturę w imieniu sprzedawcy. Wymaga wcześniejszego porozumienia między stronami.

## Metoda kasowa

Rozliczanie VAT w momencie otrzymania zapłaty (a nie wystawienia faktury). Dostępna dla małych podatników. Na fakturze oznaczona adnotacją "metoda kasowa".

## Środowisko KSeF

System KSeF dostępny jest w trzech środowiskach:

- **Test** — do nauki i testowania, dane publicznie dostępne
- **Demo** — piaskownica, dane publicznie dostępne
- **Produkcja** — prawdziwy system do rzeczywistych faktur