# Kontrahenci

Baza kontrahentów to lista firm i osób, z którymi wystawiasz lub otrzymujesz faktury. Dane kontrahenta można wybrać z listy przy tworzeniu faktury.

## Dodawanie kontrahenta

Przejdź do **Kontrahenci** w menu bocznym i kliknij **+** (przycisk dodawania).

### Wymagane pola

- **Nazwa firmy**
- **Ulica**
- **Nr budynku**
- **Kod pocztowy**
- **Miasto**

### Identyfikator podatkowy

Wybierz typ identyfikatora:

| Typ | Opis | Format |
| --- | --- | --- |
| **NIP** | Numer Identyfikacji Podatkowej | 10 cyfr |
| **PESEL** | Numer PESEL osoby fizycznej | 11 cyfr |
| **VAT UE** | Unijny numer VAT | Kod kraju + cyfry, np. DE123456789 |
| **Inny** | Inny identyfikator | Dowolny |
| **Brak** | Kontrahent bez identyfikatora | — |

Domyślnie wybrany jest **NIP**, a kraj ustawiony na **PL**.

### Pola opcjonalne

- **Nazwa skrócona** — skrót nazwy firmy
- **REGON** — numer rejestru statystycznego
- **Nr lokalu**
- **Kraj** — domyślnie PL
- **E-mail**
- **Telefon**
- **Notatki** — wewnętrzne uwagi (nie trafiają na fakturę)

## Wyszukiwanie firmy po NIP (GUS)

Przy typie identyfikatora **NIP** obok pola wyszukiwania pojawia się ikona lupy. Kliknij ją, aby pobrać dane firmy z rejestru GUS (BIR1).

Automatycznie wypełnione zostaną:

- Nazwa firmy
- REGON
- Adres (ulica, numer budynku, numer lokalu, kod pocztowy, miasto)

Wyszukiwanie wymaga połączenia z internetem.

## Wykrywanie duplikatów

Przy dodawaniu kontrahenta aplikacja sprawdza, czy taki kontrahent już istnieje:

1. Najpierw szuka po NIP (jeśli podany)
2. Jeśli nie znalazła po NIP — szuka po nazwie

Gdy znajdzie duplikat, wyświetli okno z informacją:

- Dane znalezionego kontrahenta (nazwa, NIP, miasto)
- Przycisk **Przejdź do istniejącego** — otwiera istniejącego kontrahenta
- Przycisk **Utwórz mimo to** — tworzy nowego mimo duplikatu

## Lista kontrahentów

Lista kontrahentów wyświetla:

- Nazwę firmy
- Identyfikator (NIP, PESEL lub inny)
- Miasto
- Kraj
- Notatki (skrócone, pełna treść w podpowiedzi po najechaniu)

Kontrahenci są pogrupowani:

- **Przypisani do firmy** — kontrahenci powiązani z aktywną firmą (wyświetlani jako pierwsi)
- **Nieprzypisani** — kontrahenci bez przypisania do firmy

Nad listą dostępne jest pole wyszukiwania — filtruje po nazwie i NIP.

## Edycja kontrahenta

Kliknij ikonę ołówka przy kontrahencie, aby otworzyć formularz edycji. Po wprowadzeniu zmian kliknij **Zapisz zmiany**.

## Usuwanie kontrahenta

Kliknij ikonę kosza przy kontrahencie. Usunięty kontrahent znika z listy — usunięcie jest nieodwracalne z poziomu aplikacji. Dane na wcześniej wystawionych fakturach pozostają niezmienione (faktury przechowują kopię danych kontrahenta z momentu wystawienia).

## Kontrahent na fakturze

Przy tworzeniu faktury możesz:

- **Wybrać z listy** — dane kontrahenta wypełnią się automatycznie
- **Wpisać ręcznie** — wprowadź dane bez zapisywania do bazy
- **Wpisać ręcznie i zapisać** — zaznacz **Zapisz kontrahenta na liście**, aby dodać go do bazy

## Zobacz też

- [Faktury wystawione](https://ksefka.com/docs/faktury-wystawione) — tworzenie faktur z wyborem kontrahenta
- [Słownik pojęć](https://ksefka.com/docs/slownik) — wyjaśnienie NIP, PESEL, VAT UE i innych identyfikatorów